Η χλωρίδα της Ελλάδας
Μια αποικία Epilobium angustifolium στις πλαγιές του Γράμμου

Epilobium alsinifolium

Η χλωρίδα της Ελλάδας
Epilobium alsinifolium (Γράμμος)

Είδος του αρκτικο-αλπικού κύκλου, το Epilobium alsinifolium καταβαίνει την Πίνδο και φτάνει μέχρι τα βουνά της Στερεάς Ελλάδας. Είναι πάντως πιο διαδεδομένο στα βουνά της βόρειας χώρας (Γράμμος, Τζένα, Βέρμιο).

Είναι ένα χαμηλό (έως 20 εκ.) φυτό, με ωοειδή και ελαφρώς οδοντωτά φύλλα και ρόδινα άνθη. Ανθίζει τον Ιούλιο και τον Αύγουστο.

Epilobium anagallidifolium

Η χλωρίδα της Ελλάδας
Epilobium anagallidifolium (Γράμμος)

Το Epilobium anagallidifolium είναι φυτό των αλπικών και αρκτικών περιοχών. Στην Ελλάδα εξαπλώνεται σε μια ζώνη που εκτείνεται από τα βουνά της Στερεάς Ελλάδας έως και τις οροσειρές των συνόρων. Στην περιοχή αυτή, το συναντάμε κοντά σε αναβλύσεις ή ροή νερού, ακόμα και σε υγρές σχισμές όξινων βράχων (οφιόλιθοι, γρανίτες) που υγραίνονται από τις αμυδρές «φλέβες» των διαρρηγμένων πετρωμάτων ή πάνω σε «μαξιλάρια» από βρύα.

Είναι ένα μικρό σε ύψος (μέχρι 10 εκ.), πολυετές φυτό , που φτάνει περίπου τα δέκα εκατοστά σε ύψος, φύεται σε βρύα, ουσιαστικά με τις ρίζες του στο νερό. Τα ρόδινα άνθη, που μοιάζουν σαν κλειστά ακόμα και στην πλήρη άνθισή τους, είναι χαρακτηριστικά του είδους.

Epilobium angustifolium

Η χλωρίδα της Ελλάδας
Epilobium angustifolium (Όλυμπος, καταφύγιο Λιβαδάκι)

Το Epilobium angustifolium είναι ένα από τα πιο διαδεδομένα φυτά των υγρών θέσεων του ελληνικού τοπίου, άφθονο από τα χαμηλά υψόμετρα μέχρι και τα υποαλπικά λιβάδια (2200 μ.). Είναι εντυπωσιακά ψηλό και ρωμαλέο, με έναν στιβαρό βλαστό που μπορεί να φτάσει το 1.5 μ., από το μέσον του οποίου και πάνω απλώνεται μια πλούσια ταξιανθία με βαθυρόδινα άνθη.

Είναι εξαιρετικά ανθεκτικό φυτό και μπορεί να ευδοκιμήσει σε κάθε λογής εδάφη - φυσικά ξέφωτα, άκρες δρόμων, θύλακες χώματος ανάμεσα σε βράχια κλπ - και σε ποικίλους βαθμούς υγρασίας - δολίνες με φυσική αποστράγγιση, υγρά λιβάδια, ρεματιές -, κάποιες φορές μεμονονωμένο, αλλά συνήθως σε μεγάλες ομάδες.

Στην Ελλάδα το βρίσκουμε σε όλη την ηπειρωτική χώρα (πχ., Γκιώνα, Οίτη, Όλυμπος, Βούρινος, Γράμμος, Βόρρας, Παγγαίο, Φαλακρό) και την Εύβοια (Δίρφη), καθώς και μερικά μεγάλα νησιά του Βορείου Αιγαίου.

Είναι φυτό της Παλαιαρκτικής με ευρεία κατανομή σε Ευρώπη και Ασία.

Epilobium dodonaei

Η χλωρίδα της Ελλάδας
Epilobium dodonaei (Οίτη)

Το Epilobium dodonaei (συν. Chamaenerion dodonaei) είναι μία όρθια (μέχρι 50-80 εκ. σε ύψος) ή θαμνώδης (με διάμετρο 20-30 εκ.) πολυετής πόα με εντυπωσιακά φωτεινά ροζ άνθη, στραμένα προς το εξωτερικό φυτού, τα οποία κατανέμονται κατά μήκος του ακραίου τμήματος του βλαστού. Αρκετά βοηθητικά για την αναγνώριση του ανάμεσα στα παρόμοια είδη Epilobium είναι τα στενά γραμμοειδή φύλλα του, που καλύπτουν το κατώτερο τμήμα του βλαστού. Τα άνθη ανοίγουν τον Ιούλιο και παραμένουν μέχρι το Σεπτέμβρη. Ο καρπός είναι κάψουλα και η διάδοση του φυτού γίνεται με διασπορά των σπόρων με τον άνεμο (ανεμοχωρία).

Σχηματίζει συχνά μεγάλες και πυκνές «αποικίες» σε σε χονδροειδή, υγρόφιλα προσχωσιγενή εδάφη. Το φυτό έχει ξυλώδη βάση και είναι πολύ ανθεκτικό στις αντίξοες εδαφικές και κλιματικές συνθήκες του μεσαίου και ψηλού βουνού.

Είδος που συναντούμε στα βουνά της Στερεάς Ελλάδας (Παρνασσός, Οίτη) και της Μακεδονίας, από τα 400 μέχρι τα 1500 μ.

Στην κεντρική Ευρώπη αναπτύσσεται μέχρι και τα 2500 μ. σε χαλαρές σάρες με έδαφος και λιθώνες, ενώ έχει επίσης παρουσία στη νότια Ευρώπη και τη ΝΔ Ασία.

Στο όνομα του είδους τιμάται ο Φλαμανδός βοτανολόγος του 16ου αιώνα R. Dodoens - Dodonaeus.

Epilobium hirsutum

Η χλωρίδα της Ελλάδας
Epilobium hirsutum (Οίτη)

Το τριχωτό (hirsutum) επιλόβιο είναι ένα σχετικά ψηλό φυτό (έως και 2 μ.) με κάπως θαμνώδη μορφή και πολλούς λεπτούς βλαστούς. Οι τριχωτοί βλαστοί φέρουν και τα ζωηρά φούξια άνθη, που φέρουν τετρασχιδές στίγμα, στοιχείο που βοηθάει στην αναγνώριση του είδους. Αναζητεί και ευδοκιμεί σε σχετικά υγρά ενδιαιτήματα, συχνά σε χαλικώδεις κοίτες εποχιακών ρεμάτων ή παρακείμενες άκρες δρόμων, όπου πολλές φορές σχηματίζει μικρές ομάδες. Κοινό είδος σε όλη την Ευρωπαϊκή ήπειρο και τη Μεσογειακή λεκάνη, απαντά σε όλη την Ελλάδα (Δίρφη, Παρνασσός, Οίτη, Ροδόπη, Βόρεια Πίνδος, Γράμμος κλπ).

topoguide.momeece

Η ΧΛΩΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Φωτογραφίες και περιγραφές των κυριότερων ειδών φυτών του ορεινού χώρου περιλαμβάνονται στους οδηγούς που αποκτούνται μέσα από την εφαρμογή topoguide.momeece.

Το topoguide.momeece είναι διαθέσιμο για συσκευές Android από το Play Store της Google topoguide.momeece.

Το topoguide.momeece είναι επίσης διαθέσιμο για συσκευές iOS (iPhone και iPad) από το App Store της Apple topoguide.momeece.

Κάθε περιοχή περιέχει έναν πλούσιο οδηγό στη γεωγραφία, τη φύση και τον πολιτισμό της περιοχής και παρέχει ενεργητική πλοήγηση κατά μήκος δεκάδων πεζοπορικών και ορειβατικών διαδρομών.

Κείμενο: Απ. Καλτσής
Φωτογραφίες: Τ. Αδαμακόπουλος