Βλάστηση της Ελλάδας

Ο Ίταμος (Taxus baccata)
το δημητηριώδες δέντρο

Ο Ίταμος ο ραγοφόρος (Taxus baccata) είναι ένα είδος με ευρεία κατανομή σε ολόκληρη την Ευρώπη, φθάνοντας μέχρι το Ιράν στα ανατολικά, ενώ εμφανίζεται και σε κατάλληλους βιοτόπους στις βορειοαφρικανικές ακτές. Στην Ελλάδα εμφανίζεται σε μικρούς πληθυσμούς σε ολόκληρη την ηπειρωτική χώρα και στα μεγαλύτερα νησιά του Αιγαίου, όπως η Εύβοια, η Σαμοθράκη και η Θάσος.

Ο Ίταμος
Ίταμος στον Όλυμπο

Είναι κατά βάση ένα σκιόφιλο δέντρο και αναγεννάται χωρίς πρόβλημα, αλλά αναπτύσσεται αργά στα σκιερά δάση της οξιάς και κωνοφόρων. Συναντάμε συνήθως μεμονωμένα άτομα ή πολύ μικρές συστάδες, αν και συνήθως περνά απαρατήρητο, καθώς οι περισσότεροι επισκέπτες των βουνών το παραγνωρίζουν ως έλατο.

Είναι δίοικο είδος, δηλαδή τα αρσενικά και τα θηλυκά του αναπαραγωγικά όργανα εμφανίζονται σε ξεχωριστά δέντρα.

Τα περισσότερα μέρη του δέντρου είναι ιδιαιτέρως δηλητηριώδη, με μόνη εξαίρεση την κόκκινη ράγα που περιβάλλει τον καρπό. Σύμφωνα με τη μυθολογία, η θεά Άρτεμις συνήθιζε να εμποτίζει τα βέλη της με δηλητήριο ιτάμου.

Το ξύλο του είναι ανθεκτικό και ταυτόχρονα ελαστικό, κάτι που το καθιστά ιδανικό για μια σειρά από χρήσεις. Γνωστότερη είναι η κατασκευή των ονομαστών τόξων από ίταμο, τα οποία ήταν πολύ δημοφιλή κατά τα μεσαιωνικά χρόνια σε ολόκληρη την Ευρώπη. Οι δηλητηριώδεις βελόνες του και οι απώλειες των κτηνοτροφικών ζώων από την κατανάλωσή τους, οδήγησε στην εσκεμμένη και συστηματική καταστροφή του από τον άνθρωπο. Τα τελευταία χρόνια, μετά από την ανακάλυψη πως ο ίταμος μπορεί να αποτελέσει πηγή για την απομόνωση της ταξόλης, πολύτιμης ουσίας για τη θεραπεία μορφών καρκίνου, αναζωπυρώθηκε το ενδιαφέρον για το είδος.

topoguide.momeece

Η ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Φωτογραφίες και περιγραφές των κυριότερων ειδών δέντρων και θάμνων του ορεινού δάσους περιλαμβάνονται στους οδηγούς που αποκτούνται μέσα από την εφαρμογή topoguide.momeece.

Το topoguide.momeece είναι διαθέσιμο για συσκευές Android από το Play Store της Google topoguide.momeece.

Το topoguide.momeece είναι επίσης διαθέσιμο για συσκευές iOS (iPhone και iPad) από το App Store της Apple topoguide.momeece.

Κάθε περιοχή περιέχει έναν πλούσιο οδηγό στη γεωγραφία, τη φύση και τον πολιτισμό της περιοχής και παρέχει ενεργητική πλοήγηση κατά μήκος δεκάδων πεζοπορικών και ορειβατικών διαδρομών.

Κείμενα: Γ. Πουλής
Φωτογραφίες: Τ. Αδαμακόπουλος