Ε.Π. Ολύμπου: στα υποαλπικά λιβάδια
Εθνικό Πάρκο Ολύμπου
Τοπίο και άγρια ζωή στα υποαλπικά λιβάδια
Γύρω από τη Λάκκα Χριστάκη
Εισαγωγή
Η Λάκκα Χριστάκη
Η Λάκκα Χριστάκη είναι η πιο προωθημένη από μια σειρά υφέσεις που ξεκινούν από τους θεσσαλικούς πρόποδες και καταλήγουν στη δυτική βάση του Σκολιού, στην καρδιά του Ολύμπου. Η ίδια η Λάκκα Χριστάκη συνιστά, μαζί με τη Μεγάλη Γούρνα, την κεφαλή της χαράδρας του Ξερολακκιού, τα ανώτερα ανάγλυφα της μεγάλης αυτής μισγάγγειας της βόρειας πλευράς του Ολύμπου. Η λάκκα είναι αρκετά επίπεδη και απλώνεται ανάμεσα στα νότια της κορυφής Χριστάκη, τη δυτική απόληξη του συστήματος Σκολιό-Σκάλα και τις προκορφές του Αγίου Αντωνίου.
Ολόκληρη η λεκάνη της Λάκκας Χριστάκη, με το Σκολιό στην κεφαλή της
Παραδοσιακό καλοκαιρινό λιβάδι των Καλυβιών, η Λάκκα Χριστάκη υπήρξε από παλιά το πιο προκεχωρημένο στανοτόπι του βουνού και είχε εξοπλιστεί με μια καλοφτιαγμένη καλύβα. Το πολύ καλό καλό μονοπάτι που έφτανε εδώ από τα Καλύβια περνούσε από τα λιβάδια Καραγκούνη, το λιβάδι Στέρνα, το διάσελο Κανάκη και τις υφέσεις της Μικρής και Μεγάλης Γούρνας.
Ορειβατικές διαδρομές
Μέρος των μακρύτατων και εκτεθειμένων στις καιρικές συνθήκες του ψηλού βουνού μονοπατιών της ζώνης εντάχθηκε στο Ευρωπαϊκό Μονοπάτι Ε4, που ανέβαινε στη Στέρνα από τον Κοκκινοπηλό μέσω της χαράδρας της Σταλαγματιάς, ενώ λίγο ψηλότερα εκκινούσε το Εθνικό Μονοπάτι Ο2 που κατέληγε στο Πήλιο. Για τους ορειβάτες, η Λάκκα Χριστάκη υπήρξε ένα σημαντικό τοπόσημο, με τρεις τουλάχιστον πεζοπορικούς κλάδους:
- σταθμός του Ε4, πάνω στην πορεία Κοκκινοπηλός-καταφύγιο Σπ. Αγαπητός,
- εκκίνηση του Ο2, του κλάδου Σκολιό-Καρυά μέσω των Σαράντα Καγκελιών, και
- αφετηρία ανάβασης στο Μύτικα, από τη συντομότερη δυνατή όδευση, μέσω της κορυφής Σκάλα και της Κακόσκαλας.
Καταφύγιο ανάγκης Χριστάκη
Το παλιό (δεξιά) και το νεότερο καταφύγιο ανάγκης Χριστάκη
Το λιβάδι και η παλιά καλύβα έγιναν σημείο αναφοράς στην ανώτερη ζώνη του βουνού και απέκτησαν οδική πρόσβαση, μέσω ενός αρχικά κακοτράχαλου δρόμου. Σχετικά πρόσφατα, η καλύβα του Χριστάκη εγκαταλείφθηκε ως κτηνοτροφικό κατάλυμα και απέκτησε μια ιδιότυπη δεύτερη χρήση ως καταφύγιο ανάγκης. Ο δρόμος βελτιώθηκε, οι κτηνοτρόφοι έφυγαν και σήμερα η λάκκα είναι μια εξαιρετικά δημοφιλής πύλη εισόδου στο βουνό, από όπου γίνεται η ταχύτερη και λιγότερο κοπιαστική ανάβαση στο Μύτικα. Τους καλοκαιρινούς μήνες ο αγροτικός αυτός δρόμος γίνεται σχεδόν πολυσύχναστος. Καθώς οι επισκέπτες αυξάνονταν, το μικρό μονόχωρο καλύβι συμπληρώθηκε με ένα μεγαλύτερο, καλύτερα σχεδιασμένο και εξοπλισμένο κτίσμα, το καθεαυτό καταφύγιο ανάγκης Χριστάκη.
Το δρόμο αυτό θα ακολουθήσουμε και εμείς στη διαδρομή μας από τα Καλύβια μέχρι τη βάση της αλπικής ζώνης του Ολύμπου - από εδώ άλλωστε θα μπορούσαμε να ξεκινήσουμε, όπως και πολλοί άλλοι, και την εξερεύνηση της καθεαυτό αλπικής ζώνης. Ο δρόμος ξεκινά από το χωριό Καλύβια και σταδιακά διασχίζει μια σειρά από κτηνοτροφικές ενότητες, χαρακτηριστικές της ημιορεινής, ορεινής και αλπικής ζώνης του Ολύμπου. Το κεφάλαιο ερμηνεύει τα πολλά και συμπληρωματικά τοπία που συναντάμε στην διάρκεια αυτής της δημοφιλούς προπέλασης των κορυφών του βουνού.
Το λιβάδι Στέρνα
Το λιβάδι Στέρνα
Πατήστε για μεγέθυνση
Το λιβάδι Στέρνα
Τα λιβάδια από του Κανάκη μέχρι τον Κίτρο
Πατήστε για μεγέθυνση
Τα λιβάδια από του Κανάκη μέχρι τον Κίτρο
Η ζωή στα αγκάθια
Νεαρό Φανέτο (Linaria cannabina) στα Carduus tmoleus στο λιβάδι Στέρνα
Πατήστε για μεγέθυνση
Νεαρό Φανέτο (Linaria cannabina) στα Carduus tmoleus στο λιβάδι Στέρνα
Μετά τη ράχη, ο δρόμος γίνεται ελαφρά κατηφορικός και χαμηλώνει προς το λιβάδι Στέρνα, όπου μεγάλο νεότερο υπόστεγο και πρόχειρες υποδομές για το σταυλισμό των ζώων. Στο λιβάδι αυτό, το πρώτο φιλικό ανάγλυφο μετά τις απόκρημνες πλαγιές και την στενωπό της Χαράδρας τςη Σταλαγματιάς, απλώνεται ένας «δάσος» από γαϊδουράγκαθα του είδους Carduus tmoleus. Στον Όλυμπο και αλλού το βρίσκουμε και σε διαταραγμένα εδάφη (επιχώσεις για συλλογές νερού, πρανή δρόμων) και σταθεροποιημένες σάρες.
macedonica
στα Carduus
Στο τέλος του καλοκαιριού, σμήνη από Φανέτα (Linaria cannabina) συγκεντρώνται από τα γύρω πετρολίβαδα στις συστάδες των αγκαθιών, για να συλλέξουν τους σπόρους, μέσα από τα λευκά αχαίνια, που πλέον αρχίζουν να ανοίγουν και να χαλαρώνουν. Τα περισσότερα πουλιά είναι νεαρά της χρονιάς. Ανάμεσά τους εμφανίζονται και λίγοι Θαμνοφυλλοσκόποι (Phylloscopus trochilus), που την εποχή αυτή ανεβαίνουν στα λιβάδια, μέχρι και τα 2300 μ., αναζητώντας και αυτοί συμπληρωματικούς πόρους στην προετοιμασία τους για το ταξίδι της επιστροφής.
Μέσα στα Carduus κρύβονται σποραδικές Viola macedonica, που επιβιώνουν της συνεχούς βόσκησης προστατευμένες πίσω από τα τρομερά αγκάθια.
Έρευνα, κείμενο & φωτογραφίες: Τ. Αδαμακόπουλος
topoguide.momeece
Εθνικό Πάρκο Ολύμπου
Ο οδηγός Όλυμπος topoguide είναι διαθέσιμος για συσκευές Android ως μία απο τις δεκάδες διαθέσιμες περιοχές της Ελλάδας, μέσα στη γενική εφαρμογή topoguide.momeece. Ο Όλυμπος περιλαμβάνεται στην ομάδα της Βόρειας Ελλάδας. Αποκτήστε τον οδηγό Όλυμπος topoguide ως in-app purchase μέσα από την εφαρμογή.
Ο οδηγός Όλυμπος topoguide είναι επίσης διαθέσιμος για συσκευές iOS (iPhone και iPad) μέσα από την γενική εφαρμογή πεζοπορικών περιοχών topoguide.momeece. Αποκτήστε τον οδηγό του Ολύμπου ως in-app purchase μέσα από την εφαρμογή, επιλέγοντάς τον από την ομάδα της Βόρειας Ελλάδας.
Η εφαρμογή παρέχει ενεργητική πλοήγηση κατά μήκος της διαδρομής, καθώς και έναν πλούσιο οδηγό στη γεωγραφία, τη φύση και τον πολιτισμό της περιοχής του Ολύμπου.
Όλα τα σημεία ενδιαφέροντος που απεικονίζονται στο χάρτη αποτελούν διαδραστικές πηγές πληροφορίας της εφαρμογής: στο πεδίο, κάθε σημείο προβάλλεται αυτόματα στην οθόνη όταν το πλησιάζουμε και μας οδηγεί στο σχετικό λήμα του ψηφιακού οδηγού που περιέχεται στην εφαρμογή.
